Ałbena Grabowska "Stulecie Winnych. Ci, którzy wierzyli" tom III

Opis książki

"W roku 1971, nieopodal Brwinowa, w Pruszkowie na świat przychodzą kolejne w rodzinie Winnych bliźniaczki, córki Basi  – Julia i Urszula. Dziewczynki dorastają w kraju ogarniętym kryzysem. Polskie „tu i teraz” oznacza, że wszystko – od mięsa począwszy, poprzez słodycze, na przyborach szkolnych skończywszy, trzeba zdobywać. Oznacza to "kombinowanie” lub „wystawanie” w kilometrowych kolejkach. Rzeczywistość uczy swoiście pojmowanej zaradności – dewizy kupuje się od cinkciarzy, kwiaty od badylarzy, a produkty zza żelaznej kurtyny – w Peweksie. Młode bohaterki  dorastają z Jeremim, chłopcem, który przyszedł na świat tego samego dnia, co one, a którego skomplikowane losy już na zawsze wpiszą się w historię rodziny Winnych. Szczególnie mocna przyjaźń wiąże go z Julią.

Nadchodzą czasy ciekawe, ale i trudne dla tysięcy polskich rodzin, w tym także dla Winnych – budzą się dążenia niepodległościowe, na które odpowiedzią są represje władz skierowane przeciw opozycji. Razem z Winnymi przeżyjemy wprowadzenie stanu wojennego, pierwsze wolne wybory.

W tle – skoro życie Winnych toczy się w Pruszkowie – obserwujemy narodziny mafii, z którą już zawsze miasto to będzie się kojarzyć.

Czy nowa, kapitalistyczna rzeczywistość będzie przyjazna Winnym?"

Trzeci i ostatni tom sagi o rodzie Winnych obejmuje lata 1971—2014. Powoli umiera stare pokolenie, rodzi się i dorasta nowe. Jednak, aby tradycji stało się zadość, w każdym pokoleniu na świat przychodzą bliźniaczki. Tym razem są to córki Basi. Lata ich młodości przypadają na ciężkie, ale i ważne dla Polski czasy. Przedszkole, szkoła, to nie te same instytucje, które mamy obecnie. Słodycze, kolorowe ubrania, to prawdziwe rarytasy. Lepszą szynkę czy owoce jadło się dwa razy w roku — na Boże Narodzenie i Wielkanoc. Kolejki, puste półki w sklepach, to obraz tamtych lat. 

Razem z Winnymi przeżywamy wprowadzenie stanu wojennego, strajki, represje wymierzone przeciwko członkom opozycji, zabójstwo księdza Popiełuszki, pierwsze wolne wybory. Obserwujemy powstanie, "działalność" i upadek mafii pruszkowskiej. Winni kolejny raz pokazują, że wydarzenia polityczne są nie tylko tłem historycznym, w którym przyszło im żyć, lecz biorą w nich aktywny udział. 

Pomimo przemian gospodarczo-politycznych i wzrastającego tempa życia, tytułowa rodzina udowadnia, że w chwilach szczęścia i smutku jest sobie bliska. To podkreślenie więzi rodzinnych jest głównym atutem powieści. Tom trzeci przynosi również rozwiązanie bolesnych tajemnic rodzinnych. Dzięki miłości i wsparciu najbliższych, wyjawienie sekretów przynosi ulgę tym, którzy ten ciężar dźwigali przez długie lata. Rak, Alzheimer, alkoholizm, anoreksja to choroby, które zbliżają do siebie członków rodziny. 

Akcja powieści jest bardzo dynamiczna. Pojawienie się kolejnych członków rodziny stanowi pewien problem, bo w pewnym momencie trzeba się mocno skoncentrować na treści, aby nie pogubić się w koligacjach. Pewnym ułatwieniem jest drzewo genealogiczne zamieszczone na końcu książki. Mimo tej niedogodności, ta, jaki i pozostałe części sagi są godne polecenia. Kolejny raz Ałbena Grabowska udowodniła, że potrafi poprowadzić wątki tak, aby zaciekawić czytelnika. Umiejętnie buduje napięcie, żeby w kulminacyjnym momencie zamknąć akcję.  

  Recenzje poprzednich części znajdziecie tu:

tom I     

tom II

 

Kategoria: Powieść obyczajowa

Liczba stron: 328

Format: 206 x 145 mm

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

ISBN: 978-83-64776-40-3

Ałbena Grabowska "Stulecie Winnych. Ci, którzy walczyli" tom II

Z okładki:

"Poruszająca opowieść o rodzinie Winnych z podwarszawskiego Brwinowa rozpoczyna się tuż przed wybuchem I wojny światowej, a kończy po stu latach - w czasach współczesnych. 1 września 1939 roku Mania rodzi kolejne w rodzinie Winnych bliźniaczki - Kasię i Basię. Nikt nie ma odwagi powiedzieć jej, że pierwszego dnia wojny została nie tylko matką, ale prawdopodobnie również wdową. Zniknięcie Pawła to niejedyna tragedia, która dotknęła Winnych tego feralnego dnia. Niemieckie kule dosięgły również nestora rodu - Antoniego. Ciężar odpowiedzialności za rodzinę musi wziąć na siebie Ania - siostra bliźniaczka Mani. Podczas II wojny światowej ród Winnych przeżywa to samo, co setki tysięcy polskich rodzin. Niektórzy Winni walczą z bronią w ręku, inni zmagają się z okupacyjną codziennością. Mimo wojennej zawieruchy życie płynie dalej: Winni kochają, nienawidzą, rodzą się im kolejne dzieci. Nadchodzi koniec wojny, ale upragniona wolność niewiele ma wspólnego z tym, o czym marzyli przez lata nazistowskiego terroru. Inwigilacja i represje ze strony komunistycznych rządów to chleb powszedni powojennych dni. Jak Winni poradzą sobie w nowej rzeczywistości?"

Za każdym razem, gdy trzymam w dłoniach książki, które są kontynuacją przeczytanych wcześniej powieści, czuję lęk i obawę. Spowodowane jest to tym, że wielokrotnie ponowne spotkanie z bohaterami okazywało się porażką, ich perypetie trąciły sztucznością, a fabuła zdawała się być pisana szybko i bez jakiegokolwiek planu. Tak samo było w przypadku sagi Ałbeny Grabowskiej. Ogólne wrażenie jest bardzo dobre, ale... właśnie pojawia się pewne ale. Mam wrażenie, że coś tej części brakuje. Nie wiem, może ja — świeżo po lekturze pierwszego tomu — miałam wobec niej zbyt duże oczekiwania? 

Pierwszy tom kończy się w momencie, w którym Antoni zasłania swoim ciałem Pawła, męża Mani i ginie od kuli niemieckiej. Tom drugi obejmuje lata 1942—1968. Lata te obfitowały w wydarzenia polityczne i kulturalne, które — analogicznie, jak w tomie I — odcisnęły swoje piętno na rodzie Winnych. Poszczególni jego członkowie podzielili losy Polaków, którym przyszło żyć w opisywanych czasach. Również i tutaj Ałbena Grabowska wprowadziła do fabuły postacie rzeczywiste. Kazimierz, niedoszły poeta, pierwszy mąż Ani, spotyka u Iwaszkiewiczów plejadę artystów, takich jak: Krzysztof Kamil Baczyński, Czesław Miłosz czy Władysław Szpilman. 

Powieść łączy w sobie przyjemne z pożytecznym. Z jednej strony jest fascynującą lekturą, którą podczas czytania się przeżywa, z drugiej zaś swoistą powtórką z historii. Mamy działania wojenne w Polsce oraz walki Polaków na frontach zachodnich; getto i dramat zamkniętych tam Żydów; mrożącą krew w żyłach historię kobiety, która była poddawana eksperymentom medycznym w obozie w Ravensbrück; prześladowania członków AK; "pozorną" stalinowską wolność; zamieszki studenckie w 1968 roku. 

W powieści nie brakuje również odniesień kulturalnych. Autorka wspomina o wydarzeniu, które było iskrą zapalną wybuchu rozruchów studenckich, a mianowicie o zakazie wystawiania na scenie "Dziadów" w reżyserii Kazimierza Dejmka. Również dwie osoby z najmłodszego pokolenia Winnych zostały obdarzone zdolnościami artystycznymi. Michał, syn Ani, pięknie grał na skrzypcach, a Kasia, córka Mani, została aktorką. 

Sędziwego wieku dożyła Bronia, prawdziwa ostoja rodu Winnych. Z czasem, gdy coraz bardziej zaczynała niedomagać, jej rolę w rodzinie w sposób naturalny zaczęła  przejmować Ania. To ona powoli stawała się łącznikiem pomiędzy poszczególnymi członkami rodziny, to ona podejmowała trudne decyzje, wreszcie to ona po śmierci babci stała się pełnoprawną główną bohaterką powieści. Babcia Bronia, trzy miesiące przed śmiercią, niczym Mickiewiczowski Soplica odbywa oczyszczającą spowiedź. Po kolei wzywa członków rodziny i z każdym prowadzi rozmowę, która z jednej strony wyjaśnia niedomówienia, a z drugiej oczyszcza obie strony z chowanych głęboko w sercu bolesnych sekretów. Podczas tej rozmowy-spowiedzi każda osoba dostaje w testamencie drogocenną radę skierowaną tylko do niej, a wszyscy wspólne przesłanie mówiące o tym, że rodzina powinna trzymać się razem. 

Dramatyczne, otwarte zakończenie powieści sprawia, że z niecierpliwością czekam na kolejny tom. Mam tylko nadzieję, że autorka po raz kolejny zabierze mnie w emocjonalną podróż, w której nie zabraknie odniesień do otaczającej nas rzeczywistości. A tak na koniec, ciekawa jestem, jakie znane postacie zagoszczą na kartkach kolejnego tomu. 

Kategoria: Powieść obyczajowa

Liczba stron: 304

Format: 206 x 145 mm

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

ISBN: 978-83-64776-31-1

Ałbena Grabowska "Stulecie winnych. Ci, którzy przeżyli" tom I

  Z okładki: 

"Epicka opowieść o losach polskiej rodziny wpleciona w dramatyczne wydarzenia XX wieku rozpoczyna się z chwilą wybuchu I. wojny światowej, a kończy po stu latach – w czasach współczesnych. 
Czerwiec 1914 roku. Podczas porodu bliźniaczek – Marii i Anny – umiera ich matka. Stanisław Winny, ojciec nowonarodzonych dziewczynek, opłakuje ukochaną żonę, patrząc z lękiem w przyszłość  – ma bowiem pod opieką nie tylko bliźniaczki, ale również dwóch synków. Bracia Stanisława oraz jego rodzice, Bronisława i Antoni, jednoczą swoje siły w obliczu tragedii. Kilka tygodni później nadchodzą kolejne dramatyczne wydarzenia – pewnego upalnego lipcowego dnia wybucha wojna...  

Długie lata I. wojny światowej i epidemia grypy hiszpanki boleśnie doświadczają ród Winnych. Tym bardziej cenią oni pokój i dobrobyt, które niesie ze sobą dwudziestolecie międzywojenne, chociaż przewrotny los nie szczędzi Winnym życiowych doświadczeń. Z rosnącym niepokojem obserwują, jak wielkimi krokami nadchodzi kolejna wojenna zawierucha."

 Skończyłam czytać pierwszy tom sagi "Stulecie Winnych" i szczerze mogę napisać, że jestem pod wielkim wrażeniem tej książki. Cieszę się, że mam pod ręką drugi tom i nie będę musiała długo czekać na kolejne spotkanie z tą fantastyczną rodziną. Było to moje pierwsze spotkanie z autorką i jakże wielkie zaskoczenie faktem, że nie zajmuje się ona zawodowo pisarstwem. To, co robi na co dzień na pewno pochłania dużo czasu i energii, tym bardziej wielki szacunek i ukłon w jej stronę. Lekkie pióro oraz dobry warsztat literacki sprawiają, że czas przy lekturze mija szybko.
 
Fabuła obejmuje lata 1914–1939. Zaczyna się i kończy dramatycznymi wydarzeniami. W 1914 roku podczas ciężkiego porodu umiera Kasia Winna ukochana żona Stanisława. Wdowiec pozostaje z urodzonymi właśnie bliźniaczkami i dwójką starszych synów. Koniec pierwszego tomu ukazuje początek drugiej wojny światowej i wejście hitlerowców do Brwinowa. Spędzeni na rynek mieszkańcy są świadkami egzekucji przypadkowo wybranych mężczyzn, w której to ginie Antoni, nestor rodu Winnych. 

Autorka stworzyła wspaniałe tło historyczne, w którym nie brakuje dramatów pierwszej wojny światowej i zapowiedzi okrucieństwa drugiej wojny światowej oraz społeczno-obyczajowe, które biegnie dwutorowo: obok tradycji pojawia się nowe, np. akuszerka i lekarz. Bardzo spodobało mi się to, że świat wykreowany jest realistyczny, tzn. ród Winnych znajduje się w centrum wydarzeń, nie omijają go tragiczne zdarzenia, a więc nie mamy do czynienia z baśnią na zasadzie inni cierpią przez rozgrywające się dookoła okropieństwa, a rodzina Winnych jest ponad nie. Winni również doświadczają traumatycznych przeżyć, które przyjmują z pokorą, bo jest to nieodłączna część ludzkiej egzystencji. Bohaterowie tworzą galerię ciekawych osobowości: ich odmienne charaktery, motywacja postępowania, namiętności, wady, zalety czy wreszcie nie do końca moralne czyny sprawiają, że stają się nam bliscy. Są postaciami z krwi i kości, możemy się z nimi identyfikować, możemy ich potępiać albo chwalić, ale nie możemy zapomnieć o tym, że człowiek jest istotą, która w określonych warunkach, np. zagrożenia życia niejednokrotnie postępuje nieracjonalnie, odruchowo. Dodatkowym atutem lektury jest pojawienie się postaci historycznych obok fikcyjnych. Zabieg ten powoduje po pierwsze, że powieść staje się bardziej wiarygodna, po drugie konkretyzuje wydarzenia, a po trzecie spełnia funkcję edukacyjną — przypominamy sobie lub poznajemy, kto nie zna, wybitne jednostki międzywojnia. Do galerii postaci tego okresu zaliczamy m.in.: Stanisława Lilpopa — przemysłowca i mecenasa sztuki; jego córkę Annę i zięcia Jarosława Iwaszkiewicza; Janusza Korczaka; Tadeusza Wierusz-Kowalskiego. 

Chciałabym jeszcze napisać kilka słów na temat okładki. Znajdują się na niej dwie młode smutne  kobiety, które wpatrują się w czytelnika wielkimi oczami, wręcz go hipnotyzują. Charakterystyczne fryzury na ich głowach zdradzają w jakiej epoce historycznej została umieszczona fabuła.

Saga te jest godna polecenia więc kto jeszcze nie czytał, a lubi tego typu klimaty powinien sięgnąć po nią jak najszybciej. Ja właśnie zabieram się za drugi tom ;) 

Kategoria: Powieść
Liczba stron: 356
Format: 145 x 206 mm
Oprawa: miękka ze skrzydełkami
ISBN: 978-83-64776-03-8